شادی، محور اصلی فرهنگ ایرانی

به گزارش خبرگزاری آنا‌، برنامه «سایه‌روشن» با موضوع شب یلدا و با حضور دکتر محمد رسولی، شاهنامه‌پژوه و محقق ادبیات در استودیو و داریوش شهبازی، تاریخ‌نگار و پژوهشگر به‌صورت تلفنی گفتگو کرد.

یلدا جشنی برای نیایش همگانی و استقبال از نور است، نه یک قرارداد سیاسی

محمد رسولی با اشاره به ریشه‌های تاریخی جشن یلدا گفت: ایرانیان در دوران کهن چهار جشن بزرگ داشتند که این جشن‌ها در واقع نوعی نیایش همگانی بودند و واژه جشن نیز از ریشه یسن به معنای ستایش و پرستش گرفته شده است. یلدا نیز یکی از این جشن‌های بزرگ است که ریشه در حرکت اجرام آسمانی و استقبال از طولانی‌شدن روز و غلبه نور بر تاریکی دارد.

وی با بیان اینکه ماندگاری جشن‌های ایرانی مرهون ریشه‌های طبیعی و علمی آن‌هاست، اظهار کرد: برخلاف بسیاری از مناسبت‌ها که قراردادی و دستوری هستند، جشن‌هایی مانند نوروز، تیرگان، مهرگان و یلدا بر اساس دانش نجوم و تغییرات واقعی در طبیعت شکل‌گرفته‌اند و به همین دلیل در طول هزاران سال باوجود فراز و نشیب‌های تاریخی، همچنان پابرجا مانده‌اند.

این محقق ادبیات در مصاحبه با رادیو گفت‌وگو با رد تضاد میان باورهای مذهبی و سنت‌های ملی خاطرنشان کرد: جشن‌های ایرانی همواره با یکتاپرستی و معنویت همراه بوده‌اند و ایرانیان مردمی دین‌باور هستند. یلدا نیز به‌عنوان جشنی که خانواده‌ها را دور هم جمع می‌کند و محبت و دوستی را تقویت می‌کند، هیچ منافاتی با ارزش‌های دینی ندارد و بلکه هم‌راستا با توصیه‌های دینی مبنی بر صله‌رحم است.

یلدا نماد هویت ملی و حافظه تاریخی ایرانیان است

در ادامه داریوش شهبازی در مصاحبه تلفنی با رادیو گفت‌وگو با اشاره به راز ماندگاری جشن یلدا گفت: یلدا یکی از ارکان تداوم حیات فرهنگی ایران است و نکاتی که امروز در یلدا می‌بینیم، ریشه در هزاران سال پیش و دوران پیش از تاریخ دارد. این هنر فرهنگ ایرانی است که توانسته با ایجاد آیین‌ها و جشن‌ها، حافظه تاریخی و هویت ملی یک ملت را حفظ و تقویت کند.

وی در رادیو گفت‌وگو با بیان اینکه شادی عنصر کلیدی در فرهنگ و ادب ایرانی است، اظهار کرد: همان‌طور که فردوسی بزرگ می‌فرماید «چو شادی بکاهی، بکاهد روان»، ایرانیان همواره به بهانه‌های مختلف دور هم جمع می‌شدند تا شادی کنند و غم‌ها را از خود دور سازند. یلدا نیز بهانه‌ای برای جمع‌شدن خانواده‌ها، انتقال دانش و تجربه از نسل‌های گذشته به نسل جدید و ایجاد همبستگی اجتماعی است.

این تاریخ‌نگار با انتقاد از برخی نگاه‌های غم‌افزا در جامعه تصریح کرد: امروز جامعه ما بیش از هر زمان دیگری به شادی و امید نیاز دارد و جشن‌هایی مانند یلدا فرصتی است تا با دورریختن غم‌ها و ناامیدی‌ها، روحیه نشاط و سرزندگی را در جامعه تزریق کنیم.

وی با اشاره به آیین‌های یلدا خاطرنشان کرد: شاهنامه‌خوانی، قصه‌گویی پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌ها و تفأل به دیوان حافظ، از جمله سنت‌های زیبایی است که در شب یلدا اجرا می‌شود و باعث پیوند نسل‌ها و انتقال گنجینه‌های ادبی و فرهنگی به آیندگان می‌گردد.